Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟ ΜΥΘΟ ....
Η παράδοση ταυτίζει το
νησί ης Κέρκυρας με την Ομηρική νήσο Σχερία ή
νησί των Φαιάκων όπου φιλοξενήθηκε ο Οδυσσέας
κατά την επιστροφή από την Τροία .Επίσης είναι το
ίδιο νησί στο οποίο κατέφυγαν οι «Αργοναύτες»
καταδιωκόμενοι από το στόλο των Κολχων-
επιστρέφοντας από την Κολχίδα μετά την αρπαγή
του χρυσόμαλλου δέρατος
Χαρακτηριστικό όμως
και των δύο μύθων είναι ότι τονίζουν την
φιλοξενία των Φαιάκων αλλά και το πόσο ικανοί
ναυτικοί ήταν.
Η «απήδαλος ναύς»
,δηλαδή το καράβι χωρίς τιμόνι που καθιερώθηκε ως
χαρακτηριστικό έμβλημα του νησιού
χρησιμοποιείται ως σήμερα .
...ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ...
Η ιστορική εποχή
αρχίζει για την Κέρκυρα με την Κορινθιακή
Αποίκηση 734-229 π.χ. Η πόλη της κτίσθηκε στην
περιοχή του Κανονιού μέχρι και την λίμνη του
Χαλικιόπουλου (Παλαιόπολη)
Η μεγάλη ναυτική και
οικονομική δύναμη που απέκτησαν τους οδήγησε σε
ανοιχτή ρήξη με τη μητρόπολη τους ,την Κόρινθο.
Έτσι έχουμε την πρώτη ναυμαχία με τους
Κορίνθιους το 664π.χ.,για να ακολουθήσει και
δεύτερη το 432π.χ.
Με το ξέσπασμα του
πελοποννησιακού πολέμου 432π.χ οι Κερκυραίοι
αρχίζουν να συνδέονται στενότερα με τους
Αθηναίους και το 376π.χ. προσχωρούν στην Αθηναϊκή
Συμμαχία
Ακολουθεί εμφύλιος
πόλεμος μεταξύ Ολιγαρχικών και Δημοκρατικών με
μεγάλες καταστροφικές συνέπειες.
Το 373π.Χ. οι Σπαρτιάτες
εκδικούνται τους Κερκυραίους με νέο πόλεμο ,για
την παραπάνω στάση τους.
Όταν ο στρατηγός Χάρης
που στάλθηκε από τους Αθηναίους εναντίων του
τυράννου των Φερών 361π.Χ. συμμάχησε με τους
ολιγαρχικούς νέες σφαγές και αρπαγές λαμβάνουν
χώρα .
Παρά την στάση των
Κερκυραίων εναντίον της Μακεδονίας του Φιλίππου
και την επικράτηση του τελευταίου 337π.Χ. , το
κράτος των Φαιάκων διατηρήθηκε ανεξάρτητο ως το
303π.Χ. που το κατέλαβε ο Σπαρτιάτης στρατηγός
Κλεώνυμος . Το 301π.Χ. κατελήφθη από τύραννο της
Σικελίας τον Αγαθοκλή. Ενώ το 229π.Χ., αφού
αντιστάθηκαν - μάταια -σε επίθεση των Ιλλυριών,
υποχρεώθηκαν να δεχθούν κατοχική φρουρά με
άρχοντα του τόπου τον Δημήτριο Φάριο
ΡΩΜΑΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ 229-337 π.Χ.
Η Ρώμη τότε είχε
αρχίσει την κατακτητική επέκταση προς την
Ανατολή .Είδη βρισκόταν σε πόλεμο με τους
Ιλλυριούς, που συνεχώς λεηλατούσαν τις κτήσεις
τους.
Το κράτος των Φαιάκων ,η
πρώτη ναυτική δύναμη μετά την Αθήνα και η πρώτη
Δημοκρατία της Ελλάδος μετά τους συνεχείς
εμφύλιους και εξωτερικούς πολέμους σταματάει να
γράφει σελίδες δικής του Εθνικής Ιστορίας.
Ακολουθεί την γενική παρακμή των υπολοίπων
Ελληνικών Κρατών και μοιραία ακολουθεί την τύχη
των διαφόρων Κατακτητών και παραδίδετε με τη
θέληση της στους Ρωμαίους το 229π.Χ.,με μόνη
δέσμευση από την πλευρά των κατακτητών να
προστατεύουν το νησί από τις καταστρεπτικές
επιδρομές και λεηλασίες από οπουδήποτε και αν
προέρχονται, παραχωρώντας παράλληλα το δικαίωμα
να εγκαταστήσουν στο νησί το δικό τους ανώτατο
άρχοντα.
ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΡΩΜΑΙΚΟ
ΚΡΑΤΟΣ 337-733μ.Χ.
Κατά την εποχή του
αυτοκράτορα Κωνσταντίνου το Ρωμαϊκό Κράτος
διαιρείτε Διοικήσεις, Νομαρχίες και Επαρχίες .Η
Κέρκυρα ,τότε , περιελήφθη στη Διοίκηση της
Ανατολικής Ιλλυρίας .Με τον θάνατο του ,το 337,και
την διαίρεση του Ρωμαϊκού Κράτους σε Βόρειο
(Ισπανία, Γαλλία, Αγγλία) ,Ανατολικό
(Κωνσταντινούπολη ,Ασία και Επαρχίες της
Ανατολής) και Δυτικό (Ιταλία, Ιλλυρία, Ελλάδα και
Αφρική) η Κέρκυρα περιλήφθηκε στο τελευταίο
Τέλος με νέα διαίρεση
που γίνετε από τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο σε
Ανατολικό και Δυτικό Ρωμαϊκό Κράτος η Κέρκυρα
δόθηκε στην εξουσία του πρώτου, όπου και
παρέμεινε για τρεις και μισό περίπου αιώνα
ΒΑΡΒΑΡΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΟΜΕΣ
Με την παρακμή της
Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας , αυξάνονται κατακόρυφα
οι επιδρομές βαρβαρικών λαών. Αυτή την περίοδο η
Κέρκυρα υπέστη μεγάλες καταστροφές.
Το 455 ο στόλος των
Βανδάλων προσβάλει και ερημώνει την Κέρκυρα.
Ακολουθεί η επιδρομή των Γότθων ,το 550 , όπου
λεηλατείτε ολοκληρωτικά εξοχή, ενώ η πόλη
καταστρέφετε για να χτισθεί ξανά πάνω στο
δίκορφο βράχο -οι κατοπινοί Κορφοί - όπου
βρίσκετε σήμερα το Παλαιό Φρούριο.
Όλες τις περιπέτειες
του Ανατολικού Ρωμαϊκού Κράτους μέχρι το 733 που
αρχίζει η εποχή του Βυζαντίου, συμμερίστηκε
φυσικά και η Κέρκυρα .
ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ
733-1204
Όταν το Ρωμαϊκό κράτος
διαιρέθηκε σε Ανατολικό και Δυτικό οι βασιλιάδες
του Ανατολικού Ρωμαϊκού κράτους είχαν το τίτλο
«βασιλείς των Ρωμαίων» με επίσημη γλώσσα του
κράτους την Λατινική.
Μέσα στον Ελληνικό χώρο
η Λατινική γλώσσα άρχισε να υποχωρεί και την θέση
παίρνει η Ελληνική. Η εξέλιξη αυτή ήταν η απαρχή
της δημιουργίας μιας άλλης συνείδησης-
διαφοροποιημένης από την Δυτική. Σταθμό στην
εξέλιξη αυτή αποτέλεσε η απόφαση που πήρε ο Λέων
ο Ίσαυρος , το 733, να αφαιρέσει την Εκκλησία της
Δυτικής Ελλάδος (Ιλλυρία ,Ήπειρος, Κέρκυρα) από
την δικαιοδοσία του Πάπα και να την δώσει στον
πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως .Ήταν μια πράξη που
«υπογράμμισε» τις διαφορές και αντιθέσεις των
δυο κόσμων Ελληνικού - Λατινικού, αντιθέσεις που
θα φθάσουν στο Σχίσμα των δύο Εκκλησιών.
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ
Με την κατάργηση της
Διοικητικής Διαίρεσης του Ανατολικού Ρωμαϊκού
κράτους, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία οργανώθηκε
διοικητικά στην «Αρχή» που ήταν ο αυτοκράτορας ,
σε «Θέματα» δηλ. μεγάλα γεωγραφικά διαμερίσματα
υπό την εποπτεία στρατηγού και τέλος τις
«Επαρχίες» ή «Υπαρχία» που τις διοικούσε ένας
Βυζαντινός Έπαρχος .Η Κέρκυρα ήταν μια «Επαρχία»
του «Θέματος» της Κεφαλληνίας.
Η Υπαρχία ήταν
διαιρεμένη σε «Κλίματα» και τα Κλίματα σε
«Επισκέψεις» . Κάθε Επίσκεψη περιλάμβανε μικρό
αριθμό χωριών με διοικητή τον «Επισκεπτήτη».
Ορισμένος αριθμός από
Επισκέψεις αποτελούσαν το «Κλίμα» χωρίς όμως
διοικητικό άρχοντα .
Πιθανολογείται ότι
ονόματα των χωριών Κληματιά, Επίσκεψη,
Επισκοπιανά και Επισκοπή προέρχονται αντίστοιχα
από το «Κλίμα» και «Επίσκεψη».
ΦΟΡΟΛΟΓΙΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ
Οι ατελείωτοι και
μακροχρόνιοι πόλεμοι του Βυζαντινού κράτους
απαιτούσαν τεράστιες πολεμικές δαπάνες, η κάλυψη
των οποίων γινόταν αναγκαστικά με βαρύτατη
φορολόγηση των Επαρχιών.
Η Κέρκυρα κατά τη
διάρκεια της παραμονής στη Βυζαντινή
αυτοκρατορία προσέφερε σημαντικά ποσά στα
ταμεία του κράτους, χωρίς αυτό να σημαίνει
ότι το κράτος ελάμβανε
και την ανάλογη μέριμνα ή της παρείχε την ανάλογη
προστασία, παρά μόνον όταν επιδρομείς ή
κατακτητές την λεηλατούσαν ή την καταλάμβαναν
φρόντιζε να την επανακτά για να μην στερείτε τις
εισφορές της.
Ήταν μια κατάσταση που
αρκετές φορές φόρτισε επικίνδυνα τις σχέσεις των
δύο πλευρών και εξάντλησε οικονομικά το νησί.
ΕΠΙΔΡΟΜΕΣ ΕΠΙ
ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΚΤΗΤΕΣ.
Στα πρώτα χρόνια της
Βυζαντινής αυτοκρατορίας η Κέρκυρα δεχόταν τις
επιδρομές των Σικελών τυράννων Σέργιου και
Γρηγορότα.
Αργότερα, κατά τα μέσα
του 9ου αιώνα, οι Σαρακηνοί με ηγεμόνα το
Σάββα αποβιβάζονται στην Κέρκυρα, την λεηλατούν
αλλά δεν καταφέρνουν να καταλάβουν το φρούριο.
Στα 1032 Σαρακηνοί της
Αφρικής, λεηλατούν και καίνε το νησί.
Η παρουσία των
Βυζαντινών σ΄ όλες τις επιδρομές είναι άμεση και
αποτελεσματική.
Από το 1080 και μετά
αρχίζει μια περίοδος δοκιμασίας και εναλλαγής
εχθρικών κατοχών.
Ο Νορμανδός ηγεμόνας
της Κάτω Ιταλίας Γουϊσκάρδος καταλαμβάνει το
νησί και εγκαθιστά σ’ αυτό δική του φρουρά, η
οποία όμως με την απομάκρυνση από το νησί -για να
συνεχίσει τις κατακτήσεις του στον υπόλοιπο
Ελλαδικό χώρο -εξουδετερώθηκε γρήγορα από τους
Κερκυραίους.
Για να επανέλθει το 1081,
επανακτώντας ολόκληρο το νησί χωρίς να
κατορθώσει να καταλάβει το φρούριο της Κέρκυρας.
Η τριετής, αυτή, προσπάθεια των Νορμανδών έκλεισε
με την καταστροφή του στόλου τους, από το στόλο
των Βυζαντινών μέσα στο λιμάνι της Κέρκυρας.
Στα 1103 Σταυροφόροι
πηγαίνοντας για την Παλαιστίνη, αποβιβάζονται
στην Κέρκυρα και την λεηλατούν, χωρίς να την
κρατήσουν.
Στα 1147 η Κέρκυρα
περνάει στα χέρια του Νορμανδου βασιλιά της
Σικελίας Ρογήρο.
Ο αυτοκράτορας Μανουήλ
Κομνηνός διέθεσε τεράστιες πολεμικές δυνάμεις
για να επανακτήσει την Κέρκυρα. Μετά από δύο
χρόνια πολιορκίας αναγκάζετε να φύγει άπραγος,
αφού συνάντησε την αντίσταση των Νορμανδών και
των Κερκυραίων, για να επανέλθει, αργότερα και να
την καταλάβει μετά από πολύνεκρες μάχες και
πεισματώδη αντίσταση του στρατού των Κερκυραίων.
Λίγα χρόνια αργότερα,
το 1185, ο στόλος των Σικελών αφού είχε καταλάβει
ολόκληρη τη Δυτική Ελλάδα ως τη Θεσσαλονίκη,
έφθασε και στην Κέρκυρα με επικεφαλής το ναύαρχο
Μαργαρίτη, όπου και την καταλαμβάνουν για να
αποτελέσει μαζί με το Δυρράχιο, την Κεφαλληνία
και τη Ζάκυνθο φέουδο του , μέχρι το 1194 που
συλλαμβάνετε και τυφλώνετε από τον αυτοκράτορα
Ερρίκο ΣΤ.
Μετά την κατάλυση της
ηγεμονίας του Μαργαρίτη και μέχρι το 1199 τα Ιόνια
νησιά μετατρέπονται σε ορμητήρια Φράγκων
ιπποτών που στην ουσία ήταν κοινοί πειρατές
Το νησί κατ΄ όνομα μόνο
ανήκει στη Βυζαντινή αυτοκρατορία. Οι Κερκυραίοι
καταπονεμένοι από τις επιδρομές των Φράγκων και
βλέποντας την αδυναμία
του Βυζαντινού κράτους
να τους προστατεύσει, δέχτηκαν την κυριαρχία του
Γενοβέζου πειρατή Λέων Καπίλλο ή Βετράνου,
γνωστού για τα αντιβυζαντινά του αισθήματα αλλά
με συμπεριφορά άριστη προς τους Κερκυραίους,
τους οποίους συνέδεσε με το κράτος της Γένοβας.
Στα 1204 Φράγκοι
Σταυροφόροι κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη,
καταλύοντας προσωρινά τη Βυζαντινή
αυτοκρατορία.
ΒΕΝΕΤΙΑ Ά ΚΑΤΟΧΗ 1204 - 1214
Η Κέρκυρα για δέκα
χρόνια ζει την πρώτη Βενετσιάνικη περίοδο.
Όταν το 1204 οι
Σταυροφόροι αναδιένειμαν την Βυζαντινή
αυτοκρατορία, η Κέρκυρα μαζί με άλλες επαρχίες
έπεσε μερίδιο των Βενετών, που την κατέλαβαν το
1206 μετά από σθεναρή αντίσταση των κατοίκων και
εγκατέστησαν σ΄ αυτήν ειδικό Τοποτηρητή.
ΔΕΣΠΟΤΑΤΟ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ
1214 - 1267
Το 1214 η Κέρκυρα
προσαρτήθηκε στο νεοσύστατα Δεσποτάτο της
Ηπείρου από τον Δούκα Μιχαήλ-Άγγελο τον Ά.
Μετά τον θάνατο του και
επί ηγεμονίας του Μιχαήλ-Αγγέλου Β κτίστηκε στη
ΒΔ Κέρκυρα το απόρθητο οχυρό, που ονομάστηκε
Αγγελόκαστρο ή φρούριο Μιχαήλ-Άγγελος.
Κυριαρχία Σικελικού
κράτους.
Εναντίων του κράτους
του Μιχαήλ εκστράτευσε ο ηγεμόνας της Σικελίας
Μαφρέδος που ανάγκασε τον πρώτο να του παραδώσει
το νησί το 1259.
Ενώ το 1266 η Κέρκυρα
περνάει στα χέρια του Φιλίπ Κινάρντ,
Φραγκοκύπριου ιππότη και ναύαρχο του Μαφρέδο.
Για να ακολουθήσει η δολοφονία του Κινάρντ και η
Κέρκυρα να περάσει στους αδελφούς Γαρνέριο και
Θωμά Αλαμάνους που μέχρι τότε ήταν αρχηγοί του
στρατού του.
ΑΝΔΗΓΑΒΟΙ 1267 - 1386
Στα 1267 ο Κάρολος ο
Ανδηγαβός (βασιλέας του Γαλλικού κράτους της
Νεάπολης) καταλαμβάνει το νησί, για να του
παραδοθεί οριστικά και το φρούριο τον Απρίλιο
του 1272, από τον Άϊμο Αλαμάνο.
Ο Κάρολος ο Ά ήταν
άριστος ηγεμόνας αλλά και φανατικός διώκτης της
ορθοδοξίας και του Ελληνισμού, προσπάθησε να
αλλάξει τα ισχύοντα στην Κέρκυρα σ’ ότι είχε
σχέση με την Εκκλησία, την Διοίκηση και τη
Φορολογία και προσπάθησε γενικότερα να
εκλατινίσει τον τόπο, λαμβάνοντας μέτρα για να
αποκτήσει ολόκληρο το κράτος του τη δική του
εθνική συνείδηση.
Κάτι τέτοιο όμως δεν
μπόρεσε ποτέ να το πραγματοποιήσει, γιατί
βρέθηκε αντιμέτωπος με το λαό και την Εκκλησία.
Αναπτύχθηκε αμέσως μια Ελληνορθόδοξη συνείδηση
που συνέδεσε το λαό και τον έκανε να ξεχωρίζει το
εαυτό του από τους Λατίνους άποικους.
Παρ’ όλα αυτά οι
Κερκυραίοι δεν μπορούσαν καθόλου να σκεφτούν την
απαλλαγή τους από τους Ανδηγαβούς, γιατί εκτός
από την εξάρθρωση που επέβαλε ο Κάρολος στο
ντόπιο στοιχείο, είχε συμμαχήσει και με τον
ηγεμόνα του δεσποτάτου της Ηπείρου που ήταν ο
μόνος χώρος από τον οποίο οι Κερκυραίοι θα
μπορούσαν να ελπίζουν για βοήθεια.
Πεθαίνοντας ο Κάρολος
Α, το 1285, άφησε διάδοχο το γιο του Κάρολο Β ο
οποίος κράτησε το νησί μέχρι το 1304 όπου το
παρέδωσε οριστικά στο γιο του Φίλιππο (τον
φοβερότερο δυνάστη που είχε γνωρίσει ποτέ ο
τόπος).
ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
Οι Ανδηγαβοί όρισαν
στην Κέρκυρα ένα Γενικό Διοικητή με τον τίτλο
Καπιτάνος ο οποίος είχε και δυο βοηθούς.
Ενώ το νησί διαιρέθηκε
σε τέσσερα διαμερίσματα Γύρου, Όρος, Μέση και
Λευκίμη που τα ονόμασαν Βαϊλάτα και το καθένα το
διοικούσε ένας Βάϊλος.
Εκείνη την εποχή
τεράστιες εκτάσεις (τιμάρια) παραχωρήθηκαν σε
ξένους φίλους τους.
ΕΒΡΑΙΟΙ
Επί κατοχής Ανδηγαβών
εγκαταστάθηκαν στην Κέρκυρα, προερχόμενοι από τη
Δύση, μεγάλος αριθμός Εβραίων όπου δημιουργούν
τη δική τους παροικία.
ΒΑΓΕΝΕΤΕΣ
Ήταν κάτοικοι της
απέναντι Ηπειρωτικής ακτής όπου περνούσαν στην
Κέρκυρα κατά μεγάλες ομάδες δημιουργώντας την
τάξη των Βαγενετών. Μια τάξη δούλων και υποτελών.
ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΙΑ 1386 - 1797.
΄Β Κατοχή
Προς τα τέλη του 14ου
αιώνα, η Βυζαντινή αυτοκρατορία και το Δεσποτάτο
της Ηπείρου βρισκόταν σε μεγάλη παρακμή και ενώ
στην Κέρκυρα οι κυριαρχία των Ανδηγαβών ήταν
υποτυπώδης, αυτοί αδυνατούσαν να παρέμβουν.
Μια άλλη όμως δύναμη,
αυτή των Βενετών, με εντονότατο φιλελληνικό
πνεύμα προσπάθησε με ειρηνικό και διπλωματικό
τρόπο να προσαρτήσει την Κέρκυρα.
Το 1314 κάνει πρόταση
εξαγοράς του νησιού στον τότε ηγεμόνα Φίλιππο. Το
ίδιο έγινε και το 1350.Το 1355 αποφασίζεται επίθεση
στην Κέρκυρα, επιχείρηση η οποία ματαιώνετε την
τελευταία στιγμή. Για να ακολουθήσουν και νέες
προτάσεις εξαγοράς το 1374 και το1382.
Οι Βενετοί
στηριζόμενοι στην πολυπληθέστατη μερίδα
Κερκυραίων φίλων τους συστήνουν, ανεπιτυχώς,
αλλεπάλληλες δολοπλοκίες και συνωμοσίες
Μετά από έντονες
διαβουλεύσεις που λαμβάνουν χώρα στο νησί,
επικρατεί η
άποψη των Βενετόφιλων
με υποσχέσεις από τον Βενετό ναύαρχο Ιωάννη
Μίανη ότι η Κέρκυρα θα τύχη μεταχείριση συμμάχου
και όχι υποτελή, για να ακολουθήσει νικηφόρα
επίθεση προς την Ακρόπολη και ύψωση της
Βενετσιάνικης σημαίας στις 20 Μαρτίου 1386 στο
Κερκυραϊκό φρούριο.
Ενώ συνέβαιναν αυτά
στην πόλη της Κέρκυρας, το φρούριο του
Αγγελόκαστρου και της Κασσιώπης παρέμεναν στα
χέρια των Ανδηγαβών.
Όταν οριστικοποιήθηκε
η κατοχή της Κέρκυρας από τους Βενετούς,
στρατιωτικές δυνάμεις κινούνται εναντίων των
δύο φρουρίων.
Το μεν Αγγελόκαστρο
παραδίδετε αμέσως, το Δε φρούριο της Κασσιώπης
προβάλλει μεγάλη αντίσταση.
Ύστερα από πολύνεκρες
και πεισματώδεις μάχες κατέλαβαν το φρούριο ενώ
για τιμωρία το καταστρέφουν από τα θεμέλια,
αφήνοντας την περιοχή ανοχύρωτη.
ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙ ΒΕΝΕΤΩΝ
Σε όλο το διάστημα της
Βενετικής κατοχής το πολίτευμα ήταν
αριστοκρατικό.
Την διοίκηση του τόπου
είχε αναλάβει η τάξη των Ευγενών (όσοι ήταν
περασμένοι στο Λίμπρο Ντ΄ όρο) μαζί με την
Κατοχική αρχή. Επίσης πρέπει να αναφερθεί ότι η
Βενετία παραχώρησε τη λειτουργία ολόκληρης της
κρατικής μηχανής στο εγχώριο στοιχείο.
Τη Δικαστική εξουσία
είχε Βάϊλος με δύο Συμβούλους, όλοι τους Βενετοί.
Τη στρατιωτική δύναμη
διοικούσε ο Προνοητής και αυτός Βενετός με
αρκετές δικαστικές εξουσίες.
Στην Κέρκυρα είχε την
έδρα του ο Γενικός Προνοητής Θαλάσσης που ήταν η
αμέσως προϊσταμένη αρχή όλων των παραπάνω.
Κατά τακτικά χρονικά
διαστήματα έρχονταν στην Κέρκυρα και ο
Ινκβιτζίτωρ με δικαιοδοσία να ερευνά την
Πολιτεία όλων των αρχών του τόπου και να επιβάλει
αυστηρότατες ποινές.
Ενώ διάφοροι στρατηγοί,
περνώντας από την Κέρκυρα ανελάμβαναν την γενική
διακυβέρνηση με ευρύτατες αρμοδιότητες.
ΕΠΙΔΡΟΜΕΣ ΕΠΙ
ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΙΑΣ
Παρ΄ όλο που η Βενετία
προστάτεψε την Κέρκυρα σε όλο το διάστημα της
Κατοχής της, δεν έλειψαν οι καταστρεπτικές
λεηλασίες και επιδρομές.
Το 1403 επιχειρήθηκε
κατάληψη του Αγγελόκαστρου από το στόλο της
Γένοβας, με λεηλασία της γύρο περιοχής για να
ακολουθήσει σφοδρή μάχη με τη φρουρά της
Κέρκυρας αναγκάζοντας έτσι τους Γενοβέζους να
υποχωρήσουν.
Το 1431 αποβιβάζονται στο
νησί Τούρκοι στρατιώτες, οι οποίοι επιχείρησαν
ανεπιτυχώς, να καταλάβουν το φρούριο, για να
ακολουθήσει στη συνέχεια λεηλασία πολλών
γειτονικών χωριών.
Το 1432 οι Γενοβέζοι
αποβιβάζονται πάλι στο νησί και επιχειρούν να
καταλάβουν τα δύο φρούρια, χωρίς αποτέλεσμα. Για
να δεχθούν, στην συνέχεια, την επίθεση της
Κατοχικής φρουράς η οποία τους διέλυσε στο
μεγαλύτερο μέρος τους και να καταστραφούν
οριστικά φεύγοντας, από το στόλο των Βενετών που
περιέπλεε ανοιχτά της Κέρκυρας.
Ακολουθούν πειρατικές
επιθέσεις αντιπερισπασμού από τους Γενοβέζους
και στη συνέχεια από τους Φράγκους.
ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΟΥ 1537
Στις 29 Αυγούστου του 1537
Τούρκικος στόλος αποβιβάζετε στο νησί
εξαπολύοντας σφοδρή επίθεση, μετατρέποντας το σε
στάχτη, σφάζοντας και αιχμαλωτίζοντας χιλιάδες
Κερκυραίους.
Μετά από 12ήμερη
καταστροφική επίθεση και μη καταφέρνοντας να
καταλάβουν το φρούριο αποχωρούν από την Κέρκυρα
χτυπημένοι από την έλλειψη τροφών και από
θανατηφόρο επιδημία που τους έπληξε το
στρατόπεδο.
ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΟΥ 1571
Για τρεις ολόκληρες
δεκαετίες η Κέρκυρα προσπαθούσε να επουλώσει τις
πληγές που της άνοιξε η πολιορκία του 1537.
Στα μέσα του Αυγούστου
του 1571, ο Τουρκικός στόλος αφού είχε εκπορθήσει
τα κάστρα της Πάργας και του Μούρτου, στράφηκε
προς την Κέρκυρα και κατέλαβε πρώτα τους Παξούς
τους οποίους λεηλάτησε, σφάζοντας τους λιγοστούς
κατοίκους και καίγοντας το νησί.
Αμέσως μετά αποβιβάζει
στρατό κατά μήκος του νησιού από τη Λευκίμη έως
τον Ύψο με σαφέστατες εντολές να λεηλατήσουν και
να κάψουν τα πάντα αφού πρώτα σφάξουν όποιον
βρίσκουν μπροστά τους.
Και σ’ αυτή την
πολιορκία το κάστρο της Κέρκυρας, όπως και το
Αγγελόκαστρο δεν έπεσαν στα χέρια των Τούρκων.
ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΟΥ 1573
Οι Τούρκοι
επιστρέφοντας νικητές από την Αφρική λεηλατούν
τα Ελληνικά παράλια και αποβιβάζονται στην
Κέρκυρα. Οι καταστροφές του 1571 είναι ακόμη νωπές.
Ο Τουρκικός στρατός με
τη νίκη του στην Αφρική είχε καταντήσει
απείθαρχος και ανυπάκουος. Έτσι με μια ηρωική
έξοδο ο Βενετσιάνικος στρατός και Κερκυραίοι
υποχρεώνουν τους Τούρκους να επιβιβαστούν στα
πλοία τους και να εγκαταλείψουν την πόλη.
Ο χειμώνας που
ακολουθεί αναγκάζει τον Τουρκικό στόλο να
εγκαταλείψει την Κέρκυρα με την «υπόσχεση» ότι
θα επανέλθει για την καταστρέψει.
Ο ΤΟΙΧΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Η Βενετία με την
κατάληψη της Κέρκυρας, είχε αναλάβει την
υποχρέωση να φροντίσει για την οχύρωση της.
Επίσης μέσα στις σχέσεις των δύο πλευρών ήταν και
ανά δύο χρόνια επίσκεψη αντιπροσωπείας
Κερκυραίων Ευγενών (πρεσβευτές) στη Βενετία για
να μεταβιβάσουν τοπικά αιτήματα και να δώσουν
λύση σε διάφορα προβλήματα του τόπου.
Η πρεσβεία του 1532
διατυπώνει για πρώτη φορά το αίτημα να επεκταθεί
η οχύρωση του φρουρίου για να καταφεύγουν οι
εκτός πόλεως κάτοικοι νησιού σε περιπτώσεις
επιδρομών.
Το 1542 επαναλαμβάνεται
το ίδιο αίτημα, από άλλη πρεσβεία η οποία
επισκέπτεται τη Βενετία.
Η πρεσβεία του 1558
εξασφάλισε τη βελτίωση των οχυρωματικών έργων
του φρουρίου.
Ενώ μετά τις πολιορκίες
του 1571 και 1573 επισπεύδονται οι εργασίες
τειχισμού της πόλης που συμπληρώθηκαν με την
κατασκευή του Νέου Φρουρίου, του Φρουρίου Αβράμη
και του Φρουρίου του Σωτήρος (ύψωμα φυλακών) έργα
τα οποία στα τέλη του 1576 και αποπερατώθηκαν το 1588
υπό την επίβλεψη του στρατιωτικού μηχανικού
Φραγκίσκου Φερδινάνδου Φρατέλλι.
ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΟΥ 1716
Η πρόθεση των Τούρκων
να επεκταθούν προς τη Δύση και οι βλέψεις τους
για τα Ιόνια Νησιά δεν σταμάτησαν ποτέ.
Η Βενετία
αντιλαμβανόμενη την κατάσταση στέλνει το
στρατάρχη Ιωάννη Ματθία Σούλεμπουργκ να ηγηθεί
της άμυνας των νησιών.
Η νέα αποβίβαση των
Τούρκων στο νησί γίνεται στις 8 Ιουλίου του 1716,
όπου κυριεύουν πρώτα τα οχυρά του Μαντουκιού και
της Γαρίτσας για να καταλάβουν στη συνέχεια τα
Φρούρια Αβράμη και Σωτήρος. Ενώ από το Νέο
Φρούριο κατέλαβαν έναν από τους κυριότερους
προμαχώνες του.
Οι επιθέσεις των
Τούρκων συνεχίζονται επί έναν ολόκληρο μήνα,
μέχρι τις 8 Αυγούστου.
Στις 9 Αυγούστου μια
καταστρεπτική καταιγίδα δημιουργεί πανικό στο
στρατόπεδο των Τούρκων, στο οποίο κυκλοφορεί και
η είδηση ότι πολλοί στρατιώτες είδαν τον Άγιο
Σπυρίδωνα με τη μορφή καλογήρου να τους απειλέι
με αναμένο πυρσό και
τούτο μεγαλώνει ακόμη περισσότερο τον πανικό
τους.
Οι γενικότερες
στρατιωτικές υποχρεώσεις της Τουρκίας
επιβάλλουν την ανάκληση της στρατιάς που
πολιορκούσε την Κέρκυρα .
Η αναχώρηση των
Τούρκων, στις 11 Αυγούστου, ήταν άταχτη φυγή,
και αποδόθηκε στην
θαυματουργό επέμβαση του Άγιου Σπυρίδωνος.
Αυτή η πολιορκία, για
πρώτη φορά, δεν στοίχισε την ζωή σε άμαχο
πληθυσμό.
Η Βενετία τίμησε το
Σούλεμπουργκ, τους Κερκυραίους και την Κέρκυρα
για την υπεράσπιση του νησιού, ενώ παράλληλα, σε
ανάμνηση του γεγονότος, θεσπίζει με νόμο την
καθιέρωση της λιτανείας του Άγιου Σπυρίδωνος
στις 11 Αυγούστου.
ΑΓΙΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ
Σύμφωνα με την παράδοση
το Λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνος μεταφέρθηκε στην
Κέρκυρα από τον πρεσβύτερο Γεώργιο Καλοχαιρέτη
μετά την άλωση της
Πόλης από τους Τούρκους
το 1453, μαζί με το επίσης ολόσωμο Λείψανο της Αγίας
Θεοδώρας.
Στην αρχή ήταν
ιδιοκτησία των Καλοχαιρέτη έως που το μεν πρώτο
περιήλθε στην οικογένεια Βούλγαρη το Δε δεύτερο
στην Κοινότητα.
Μέχρι το 1577 το Λείψανο
του Αγίου Σπυρίδωνος (πολιούχου του νησιού) ήταν
εναποτεθειμένο στην ιδιόκτητη εκκλησία των
Βούλγαρη, που βρισκόταν στη θέση του
κινηματογράφου Παλλάς.
Με τον τειχισμό της
πόλης η εκκλησία κατεδαφίζεται. Το Λείψανο
μεταφέρετε
σε καινούργια εκκλησία
που χτίζετε εντός των τειχών (στη σημερινή της
θέση), και περιέρχεται στην ιδιοκτησία της
Ορθόδοξης εκκλησίας.
Στην περίοδο της
Βενετικής κατοχής καθιερώνονται τέσσερις
λιτανείες, με σειρά αρχαιότητας την εξής’
Η λιτανεία του μεγάλου
Σαββάτου σε ανάμνηση του θαύματος του Αγίου για
την απαλλαγή του νησιού από έλλειψη τροφίμων.
Δεύτερη σε αρχαιότητα
είναι η λιτανεία της Κυριακής των Βαίων που
καθιερώθηκε για την απαλλαγή του νησιού από την
πανούκλα του 1629.
Τρίτη η τελούμενη την
πρώτη Κυριακή του Νοεμβρίου (Πρωτοκύριακο), για
την απαλλαγή του νησιού από την πανούκλα η οποία
είχε λάβει τρομακτικές διαστάσεις το 1673.
Τέταρτη η τελούμενη
στις 11 Αυγούστου, για τη λύτρωση του νησιού από
τους Τούρκους κατά την πολιορκία του 1716.
ΕΠΟΙΚΗΣΜΟΣ ΤΗΣ
ΚΕΡΚΥΡΑΣ
Οι δύο λεηλασίες που
προηγήθηκαν, του 1537 και του 1571, είχαν σαν
αποτέλεσμα η Κέρκυρα να ερημώσει και να μείνει
ακατοίκητη. Ο πληθυσμός του νησιού τότε δεν
ξεπερνούσε τους 20000 κατοίκους.
Η Βενετία τότε άρχισε
να δημιουργεί ρεύμα μετανάστευσης προς την
Κέρκυρα
για δύο βασικούς
λόγους,
Ο πρώτος για να δώσει
ζωή στην Κερκυραϊκή ύπαιθρο, η οποία είχε
τεράστιες
δυνατότητες ανάπτυξης.
Και ο δεύτερος για
φέρει στην δική της επικράτεια ολόκληρο το
ανθρώπινο δυναμικό που διακρίνονταν για τις
οικονομικές, πνευματικές, στρατιωτικές και
τεχνικές του δυνατότητες, αποσπώντάς το από τους
Τούρκους.
Έτσι αυτή την περίοδο
έχουμε οργανωμένη αποίκηση των κατοίκων του
Ναυπλίου και της Μονεμβασιάς στις περιοχές της
Λευκίμης χτίζοντας το χωριό Αναπλάδες, ενώ
μεγάλος όγκος τους εγκαταστάθηκε στα βόρεια
παράλια της Κέρκυρας από το Πυργί έως την
Κασσιώπη με επικεφαλής τον οπλαρχηγό Μπαρμπάτη.
Κοντά στην πόλη δημιούργησαν το προάστιο της
Στρατιάς(ή Αναπλιτοχώρι).
Άλλη μεγάλη ομάδα
αποίκων της Πελοποννησίων, έχτισε το χωριό
Μωραίτικα, ανοικοδόμησε την κατεστραμμένη
Κορακιάνα και κατέλαβε έρημα, από της πολιορκίες,
σπίτια και χτήματα σε χωρία ολόκληρου του νησιού.
Πολυπληθέστερη απ΄
όλες ήταν η Κρητική αποικία, από τους οποίους οι
πιο οικονομικά ισχυροί κατοίκησαν μέσα στην
πόλη, ενώ απλώθηκαν στην περιοχή της Γαρίτσας την
οποία και ανοικοδόμησαν.
Στο νότιο μέρος της
Κέρκυρας έχτισαν τα χωριά Κρητικά, Στρογγυλή,
Μεσογγή και Αργυράδες ενώ στο βόρειο το χωριό
Άγιος Μάρκος.
Οι νέες αυτές
αποικήσεις έδωσαν νέα πνοή στη νησί και η Κέρκυρα
γνωρίζει νέα ακμή.
Χαρακτηριστικό όλων
των εποικισμών είναι ότι ο δυναμισμός των
Κερκυραϊκών στοιχείων επιβάλλονταν σε όλα τα
ξενικά στοιχεία, άμεσα και καταλυτικά.
ΟΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΩΝ
Κατά τη Βενετσιάνικη
περίοδο η τοπική ολιγαρχία κρατούσε με φανατισμό
και ευλάβεια για λογαριασμό της την οικονομική,
την πολιτική-διοικητική και κοινωνική ζωή του
τόπου.
Από την άλλη πλευρά
είναι ο λαός, μια κοινωνία ανεπτυγμένη,
προοδευτική και απαιτητική, που γνωρίζει να
αντιτάσσεται στην εκμετάλλευση και στην
καταπίεση, να επαναστατεί κι όταν ακόμα γνωρίζει
ότι θα χάσει τη μάχη.
Οι δύο πολιορκίες, του
1538 και του 1571, είχαν δημιουργήσει τεράστια κενά
στην τάξη των ευγενών. Για να συμπληρωθούν αυτά
τα κενά γράφτηκαν στο Λίμπρο ντ΄ Όρο νέες
οικογένειες.
Όσοι από την αστική
τάξη δεν έγιναν δεκτοί άρχισαν να δημιουργούν
καταστάσεις που εξόργιζαν και ερέθιζαν το λαό.
Σε όλη τη διάρκεια του 17ου
αιώνα, μικρές και μεγάλες στάσεις αναστάτωσαν
την Κέρκυρα με αποτέλεσμα το νησί να πνίγεται στο
αίμα.
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΙ ΓΑΛΛΟΙ
1797-1799
ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΒΕΝΕΤΙΚΟΥ
ΚΡΑΤΟΥΣ-Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ
Οι Γάλλοι, το Μάιο του
1797, μετά την νίκη τους κατά της Αυστρίας και με
σύνθημα «Ελευθερία - Ισότητα - Αδελφότητα»
φθάνουν και στη Βενετία, όπου καταργούν το
αριστοκρατικό πολίτευμα και ιδρύουν προσωρινό
Δημαρχείο.
Η κατάσταση στην
Κέρκυρα (όπως και σ΄ όλα τα Ιόνια νησιά) παραμένει
έκρυθμη. Ο Γενικός Προνοητής των Νησιών του
Ιονίου έχει χάσει τον έλεγχο και οι ταραχές
άρχισαν με αφετηρία την Κέρκυρα άρχισαν να
φουντώνουν και να πυκνώνουν παντού.
Από την άλλη πλευρά οι
Γάλλοι είχαν ιδρύσει στο νησί Πολιτική Οργάνωση,
η οποία είχε στις τάξεις αστούς, χωρικούς ακόμη
και νέους από την τάξη των Ευγενών.
Η ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
Οι Γάλλοι με
αντιστράτηγο τον Ανσέλμο Ζεντιλί και με την
βοήθεια των Βενετών αποβιβάζονται στο νησί, στις
19 Ιουνίου του 1797, καταλαμβάνοντας τα φρούρια.
Ο Ανσέλμος Ζεντιλί με
διάγγελμα του καταργεί το Αριστοκρατικό
πολίτευμα και εγκαθιστά το Δημοκρατικό.
Η υποδοχή του Ζεντιλί
από τις Αρχές του τόπου ήταν ψυχρή, σε αντίθεση με
την υποδοχή που επεφύλαξε ο λαός στο Γαλλικό
στρατό κατά την αποβίβαση
του, η οποία ήταν
θερμότατη και ενθουσιώδες.
Οι συμπεριφορά των
Γάλλων, με την βαρύτατη φορολογία, την ειρωνεία
τους απέναντι στο Ορθόδοξο Δόγμα και την
υπεροπτική συμπεριφορά τους προς τις λαϊκές
τάξεις δημιούργησαν κλίμα δυσφορίας από μεγάλη
μερίδα του λαού, παρά τα μεγάλα και κοσμοϊστορικά
συνθήματα τους.
Μεγάλη ταραχή,
προκάλεσαν οι λεηλασίες των Γάλλων στα φρούρια
και στους ναούς της Κέρκυρας, που εκτός των άλλων
μετέφεραν ότι πολύτιμο έβρισκαν στη Γαλλία.
Οι Ευγενείς πρώτοι, και
ύστερα η Εκκλησία προσπάθησαν να εκμεταλλευθούν
την κατάσταση δημιουργώντας μια αντιγαλλική
προπαγάνδα, ενώ παράλληλα καλλιεργούσαν στο τόπο
φιλοαυστριακό ρεύμα ώστε να νησιά να καταληφθούν
από τους Αυστριακούς, μη γνωρίζοντας τις
συνθήκες μεταξύ Γαλλίας και Αυστρίας.
Τα σχέδια των Γάλλων
ολοκληρώνονται τον Οκτώβριο του 1797 με την
συνθήκη του Κομποφορμίου που υπέγραψαν με την
Αυστρία και με την οποία προσαρτούσαν τα Ιόνια
νησιά στη Γαλλική Δημοκρατία.
Το γεγονός αυτό
ανακούφισε και ενθουσίασε το λαό της Κέρκυρας, ο
οποίος το γιόρτασε με θερμότατες εκδηλώσεις.
ΔΙΟΙΚΗΣΗ
Μετά την προσάρτηση,
συστήθηκαν Κεντρικές Διοικήσεις ή Νομοί
ανεξάρτητοι μεταξύ τους αλλά με όλοι υπάγονταν
στο Γαλλικό κράτος και είχαν ένα κοινό
Διοικητικό Επίτροπο. Ο Νομός της Κέρκυρας
συμπεριλάμβανε, την Κέρκυρα, τη Λευκάδα, τους
Παξούς, όλα τα κατοικημένα νησιά γύρο απ΄ αυτά,
καθώς επίσης, το Βουθρωτό και την Πάργα.
Κάθε Νομός διαιρέθηκε
σε Δήμους και η κεντρική διοίκηση του νομού
χωρίστηκε σε 12 Υπηρεσίες.
Γενικός επίτροπος
διορίζεται ο Πέτρος Ιάκωβος Κομεϋρά, τον Ιούλιο
του 1798, ενώ Στρατιωτικός Διοικητής παρέμεινε ο
Ζεντιλί μέχρι το 1797, οπότε και αντικαταστάθηκε
από τον στρατηγό Σαμπώ.
Οι Γάλλοι κατά την
παραμονή τους στην Κέρκυρα έδωσαν έμφαση στη
Δημόσια εκπαίδευση και την στήριξαν με κάθε μέσο.
Επίσης, το 1798 ιδρύεται
και η πρώτη Κερκυραϊκή Δημόσια Βιβλιοθήκη με 4.500
βιβλία ενώ, τότε, κάνει την εμφάνιση του και το
πρώτο Τυπογραφείο που γνώρισε η Ελλάδα.
ΕΠΤΑΝΗΣΟΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑ
ΡΩΣΟΙ - ΤΟΥΡΚΟΙ 1799-1807
Εναντίων της Γαλλικής
Δημοκρατίας εκτός από την Αγγλία εξεγέρθηκαν και
Ρώσοι
με τους Τούρκους που συμμάχησαν
και έστειλαν τους στόλους τους να διώξουν τους
Γάλλους από τα Ιόνια νησιά
Ένα μετά το άλλο τα νησιά του
Ιονίου περνούν στην κυριαρχία των Ρώσων
Την ίδια περίοδο στην Κέρκυρα οι
Γάλλοι έχουν έρθει σε ανοιχτή σύγκρουση με τους
Κερκυραίους
στην προσπάθεια τους να
καλύψουν τις τεράστιες οικονομικές ζημιές που
τους προκάλεσε ο πόλεμος.
Με την εμφάνιση του Ρωσικού
στόλου τα μέτρα των Γάλλων κορυφώνονται. Οι
Κερκυραίοι επιστρατεύονται και οπλίζονται, ενώ
ολόκληρη η ανάπτυξη της Γαλλικής φρουράς
περιορίζετε εντός των τειχών και των φρουρίων.
Στην ύπαιθρο επικρατεί αναρχία,
οι Κερκυραίοι χωρικοί μένουν ανεξέλεγκτοι
και στρέφονται με μίσος
εναντίων των Ευγενών τους οποίου δολοφονούν,
αφού πρώτα λεηλατούν την περιουσία τους.
Τα γεγονότα που
διαδραματίζονται στα χωριά και τα συνθήματα υπέρ
των Ρώσων
ανησύχησαν τους Γάλλους που
αναγκάστηκαν να τους διατάξουν να παραδώσουν τα
όπλα.
Μέσα στην πόλη που τον απόλυτο
έλεγχο είχε η Γαλλική φρουρά ο αφοπλισμός έγινε
χωρίς καμιά αντίσταση.
Στην διαταγή όμως δεν υπάκουσαν
οι κάτοικοι του Μαντουκίου, για να ακολουθήσει
μεγάλης έκτασης βομβαρδισμός σ΄ ολόκληρη την
συνοικία και παρά την οχύρωση τους στη μονή
Πλατυτέρας αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν και να
διαλυθούν.
Παρόμοια αντίσταση πρόβαλλαν
και οι κάτοικοι των Μπενιτσών με αντιστροφα,
όμως, αποτελέσματα.
ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ -
ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Το Νοέμβριο του 1799 ο
Ρώσο -Τουρκικός στόλος καταφθάνει στην Κέρκυρα
και ζητούν από τον Γάλλο στρατηγό Σαμπώ να
παραδώσει το νησί.
Ένα αίτημα το οποίο
απορρίπτετε αμέσως παρ΄ όλες τις δυσκολίες και
την αναρχία που επικρατούσε στον τόπο εκείνη την
περίοδο.
Αποτέλεσμα της
παραπάνω άρνησης της Γαλλικής φρουράς ήταν να
ακολουθήσει τετράμηνη πολεμική σύγκρουση μεταξύ
των δύο πλευρών έως το Φεβρουάριο του 1800, όπου οι
Γάλλοι - κατόπιν συμφέρουσας συμφωνίας γι΄
αυτούς - παρέδωσαν την Κέρκυρα και την διοίκηση
του νησιού ανέλαβε ο
Ρώσος Ναύαρχος Ουζάκωφ
και ο Τούρκος Ναύαρχος Κατήρ Μπέης.
Ο Ουζάκωφ προερχόμενος
από αριστοκρατική οικογένεια της Ρωσίας όταν
ανέλαβε τη εξουσία αποκατέστησε αμέσως την Τάξη
των Ευγενών και επανέφερε το προ Γάλλων καθεστώς,
διορίζοντας προσωρινή Κυβέρνηση που τα μέλη της
προέρχονταν κυρίως από την τάξη των Ευγενών με
συμβολική συμμετοχή της Μεσαίας τάξης.
ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ
ΠΟΛΙΤΕΙΑ
Στις 24 Απριλίου 1799 με
νέα εγκύκλιο του ο Ουζάκωφ, που την προσυπέγραψε
και ο Τούρκος ναύαρχος, έκανε γνωστό ότι
συνενώνει όλα τα
Ιόνια νησιά σε μια
Ελληνική και ανεξάρτητη Πολιτεία με δική της
κεντρική κυβέρνηση και με πρωτεύουσα την
Κέρκυρα.
Συστήνει κυβέρνηση-
Γερουσία με, τη μεγαλύτερη δυνατή, εκπροσώπηση
απ΄ όλα τα νησιά της Πολιτείας.
Το Σύνταγμα του νέου
κράτους δεν διέφερε και πολύ απ΄ αυτό που ίσχυσε
επί
Βενετών καθώς την
σύνταξη του την ανέλαβε ο λόγιος Βενετός Άγγελο
Όριο (κάτοικος Λευκάδας). Ένα Σύνταγμα το οποίο
ψηφίστηκε χωρίς πολλές τροποποιήσεις από τη
Γερουσία.
ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΤΑΝΗΣΟΥ
ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ
Η Επτάνησος πολιτεία
αναγνωρίστηκε ως Ανεξάρτητο Κράτος, αμέσως, απ΄
όλες τις μεγάλες δυνάμεις της εποχής
ανταλλάσσοντας και πρεσβευτές.
Η μόνη υποχρέωση του
νεοσύστατου Κράτους ήταν να καταβάλει στην
Τουρκία συμβολικό φόρο υποτέλειας, καθώς επίσης
να υπάρχει και στη σημαία το Μισοφέγγαρο με το
αστέρι.
Την δεύτερη υποχρέωση
τους οι Επτανήσιοι δεν την τήρησαν ποτέ.
Η Σημαία τους, σε φόντο
κυανό, το λιοντάρι του Αγίου Μάρκου που κρατούσε
με το δεξί μπροστινό πόδι το Ευαγγέλιο και πάνω
στο Ευαγγέλιο ο Σταυρός, δίπλα Επτά Λόγχες
συνδεδεμένες με μια κορδέλα πάνω στην οποία ήταν
χαραγμένο το έτος 1800 -χρόνος σύστασης του νέου
κράτους.
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Πρώτος πρόεδρος της
Γερουσίας εκλέγετε ο Γεώργιος Σπ. Θεοτόκης και οι
συμμαχικοί στόλοι εγκαταλείπουν το νησί.
Ο λαός - με το νέο
πολίτευμα- έχασε όλα τα πολιτικά δικαιώματα που
του είχαν δώσει οι Γάλλοι και με την απομάκρυνση
των συμμάχων εξεγείρεται, για να ακολουθήσει
περίοδος μεγάλης αναρχίας, που ιδιαίτερα στη
εξοχή οι λεηλασίες, οι στάσεις και οι εμπρησμοί
ήταν καθημερινό φαινόμενο.
Θέλοντας να
αντιμετωπίσει αυτή ην κατάσταση η Ρωσία στέλνει
στην Κέρκυρα με επικεφαλή τον Ζακύνθιο κόμη
Μοντσενίγο στρατό και στόλο και επιβάλει την
ειρήνη.
Τότε ανασυστάθηκε η
Κυβέρνηση, ανανεώθηκε η Γερουσία και ψηφίστηκε
νέο Σύνταγμα (1803), με το οποίο η Επτάνησος
Πολιτεία κηρύχτηκε μία και Αριστοκρατική, με
θρησκεία την Ορθόδοξη Ανατολική.
ΠΑΙΔΕΙΑ
Κατά την περίοδο της
Επτανησιακής Πολιτείας έγιναν πολλές και
σημαντικές προσπάθειες προώθησης της Παιδείας
όπως η ίδρυση της πρώτης Ελληνικής Δημόσιας
Σχολής της Ανατολής . Παρ΄ όλα αυτά δεν
σημειώθηκε αξιόλογη πρόοδος.
ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟΙ ΓΑΛΛΟΙ
1807-1814
Μετά την υπογραφή της
συνθήκης του Τιλτσίτ, το Ιούλιο του 1806, μεταξύ
Γαλλίας και Ρωσίας τα Ιόνια νησιά παραχωρούνται
στη Γαλλία.
Τον Αύγουστο του ίδιου
χρόνου, Γαλλικός στρατός με στρατηγό το Μπερθιέ
καταλαμβάνει την Κέρκυρα, καταλύει το Σύνταγμα
και τη αυτοτέλεια της Ιονίου Πολιτείας και
αναγνωρίζει τα νησιά ως Γαλλικές Επαρχίες.
Με την αντικατάσταση
του, όμως, έρχεται στην Κέρκυρα ο στρατηγός
Δόνζελώ ο οποίος διατήρησε τη Γερουσία - οι
αποφάσεις της οποίας δεν μπορούσαν να
εκτελεσθούν χωρίς την σύμφωνη γνώμη
αυτοκρατορικού επιτρόπου - εκλέγοντας πρόεδρο
της τον Εμμανουήλ Θεοτόκη
Η κυριαρχία των Γάλλων
αυτή τη φορά δεν είχε καμία σχέση με αυτήν της
προηγούμενης περιόδου.
Ο Δονζελώ
συμπεριφέρθηκε φιλικά προς τους Κερκυραίους
αποσπώντας την συμπάθεια τους. Επισκεύασε τα
φρούρια, προσθέτοντας νέες οχυρώσεις. Κτίζει
νέους στρατώνες (τα κτήρια του Λιστόν) και
οχυρώνει το Βίδο. Βελτιώνει τη Γεωργία με την
εισαγωγή νέων προϊόντων όπως η πατάτα, η ντομάτα
και άλλων κηπευτικών.
Τέλος με μια σειρά
μέτρων προσπαθεί να βελτιώσει τη ζωή μέσα στην
πόλη και να της δώσει νέα πνοή.
ΠΑΙΔΕΙΑ - ΙΟΝΙΟΣ
ΑΚΑΔΗΜΙΑ
Στην περίοδο της νέας
Γαλλικής Κατοχής γίνονται πολλές προσπάθειες να
διαδοθεί η Παιδεία.
Ένα χρόνο μετά την
εγκατάσταση τους στην Κέρκυρα, Μια ομάδα
Κερκυραίων διανοουμένων σε συνεργασία με
Γάλλους αξιωματικούς αποφάσισε την ίδρυση ενός
επιστημονικού σωματίου με την ονομασία ΙΟΝΙΟΣ
ΑΚΑΔΗΜΙΑ.
Ύστερα από εισήγηση του
Δονζελώ, η Ιόνιος Ακαδημία αναγνωρίστηκε επίσημα
από το Γαλλικό Κράτος και ανέπτυξε τρία τμήματα :
Φυσικομαθηματικό, Ηθικοπλαστικό και
Φιλολογοκαλλιτεχνικό.
‘Ήταν μια κίνηση με
ασήμαντη προσφορά στις μεγάλες λαϊκές μάζες αλλά
με τεράστια συμβολή στην προβολή του τόπου σε
Ευρωπαϊκό επίπεδο.
ΑΓΓΛΟΙ 1814-1864
Οι Άγγλοι που βρισκόταν
σε πόλεμο με τους Γάλλους αφού κατέλαβαν το ένα
μετά το άλλο όλα τα
Ιόνια νησιά, με στρατηγό τον Όσβαλδ φθάνουν και
στην Κέρκυρα.
Η οχύρωση της Κέρκυρας
ήταν απόρθητη. Κάτι που ανάγκασε τον Άγγλο
στρατηγό Όσβαλδ να κηρύξει σε αποκλεισμό το νησί.
Ο αποκλεισμός αυτός
διήρκεσε τρία χρόνια και τα αποτελέσματα του
ήταν τρομακτικά για την πόλη της Κέρκυρας αλλά
και για την Κερκυραϊκή ύπαιθρο.
Το Μάιο του 1814 η Γαλλία
μετά την ήττα της περιορίζεται στα σύνορα της του
1789.
ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
Στις 12 Ιουνίου 1814
υψώθηκε στα φρούρια της Κέρκυρας η Αγγλική
σημαία και στις 23 του ίδιου μήνα ο στρατηγός
Δονζελώ παραδίδει το νησί στον Άγγλο στρατηγό
Κάμπελ.
Η παραπάνω εξέλιξη
είναι μια προσωρινή κατάσταση.
Στο Συνέδριο της
Βιέννης προτάθηκε να τεθούν τα Ιόνια Νησιά υπό
Αυστριακή
κυριαρχία, κάτι όμως
που δεν έγινε δεχτό μετά από παρέμβαση του
Καποδίστρια - εκπροσώπου τότε της Ρωσικής
κυβέρνησης - για συζητηθεί το θέμα ξανά στο
Συνέδριο των Παρισίων το 1815 όπου και πάλι ο
Καποδίστριας
παρεμβαίνει και ζητάει
την απλή «προστασία» των νησιών από την Αγγλία
και τη μετεξέλιξη τους αργότερα σε ανεξάρτητο
κράτος, όπως αυτό ήταν επί Ρώσο-Τούρκων.
Για τον Καποδίστρια
αυτό το ανεξάρτητο Ελληνικό Κράτος θα αποτελούσε
τον πυρήνα για την Απελευθέρωση και Αναγέννηση
ολόκληρου του Ελληνικού Έθνους.
Με την παραπάνω Συνθήκη
κατοχυρώνετε η στρατιωτική κατοχή των ΄Άγγλων
στο νησί και τη διοίκηση του νησιού από έναν
Λόρδο Αρμοστή.
Για τρία τουλάχιστον
χρόνια το Ιόνιον Κράτος λειτουργούσε όπως επί
Γαλλικής Κατοχής μέχρι να επικυρωθεί το νέο
Σύνταγμα που ψήφισε η Νομοθετική Συνέλευση το 1815.
ΚΑΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΓΓΛΩΝ
Η Κατοχή των Άγγλων
διήρκεσε 46 χρόνια και η «προστασία» πολλές φορές
μετατράπηκε σε πραγματική Κατοχή και Τυραννία.
Κανένας νόμος ή
διάταγμα δεν ίσχυε, χωρίς την επικύρωση του
Άγγλου Αρμοστή
Με βαρύτατες
φορολογίες μετέφεραν τον πλούτο του τόπου στην
Αγγλία.
Εκείνη την περίοδο
πολλά έργα έγιναν και πολλά μέτρα πάρθηκαν που
άλλαξαν τη μορφή και τη
ζωή αυτού του τόπου. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε
το Υδραγωγείο, την κατάργηση των τιμαρίων και την
απαλλαγή από τη φορολογία προς το δημόσιο των
τιμαριωτικών κτημάτων, το μεγάλο οδικό δίκτυο, το
Αρμοστίο (σημερινά Παλαιά Ανάκτορα) κ.α..
ΠΑΙΔΕΙΑ
Σταθμό στην πνευματική
ζωή του τόπου αποτέλεσε η ίδρυση της Ιονίου
Ακαδημίας, η οποία τροφοδότησε με αξιόλογους
ανθρώπους και επιστήμονες τον τόπο και στη
συνέχεια ολόκληρη την Ελλάδα.
Στην Κέρκυρα, κατά την
εποχή των Άγγλων, παρατηρήθηκε αξιόλογη
πνευματική ανάπτυξη, με τη λειτουργία πολλών
σχολείων σε μεγάλα χωριά του νησιού
ΕΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΤΑΝΗΣΟΥ ΜΕ
ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.
Πολλοί Επτανήσιοι
έσπευσαν να καταταγούν σε επαναστατικές ομάδες
μόλις
εκδηλώθηκε η Ελληνική
Επανάσταση παρά τις διώξεις που τους επέβαλε ο
Άγγλος Αρμοστής Μαίτλανδ.
Το Φιλελληνικό Κίνημα,
με την αναγνώριση του Ελληνικού Κράτους από τις
τότε Μεγάλες Δυνάμεις, λειτούργησε σαν Ενωτικό
κίνημα.
Ακολούθησαν σκληροί
και πολυαίμακτοι αγώνες για την Ένωση.
Η επικράτηση
φιλελεύθερων κινημάτων στην Ευρώπη, ανάγκασε την
Αγγλία να αποδεχτεί τις τροποποιήσεις που
πρότειναν οι Επτανήσιοι στο Σύνταγμα τους. Μια
απ΄ αυτές ήταν και το δικαίωμα της
Ελευθεροτυπίας, που έδωσε πνοή στο Ενωτικό
Κίνημα με την ελεύθερη δημοσίευση του
Ριζοσπαστικού κηρύγματος.
Ο Αγώνας συνεχίστηκε
μέχρις τις 21 Μαίου του 1864 που ο Ελληνικός στρατός
κατέλαβε τα νησί και ύψωσε την Ελληνική Σημαία
στα Κάστρα της Κέρκυρας.
Η ΚΕΡΚΥΡΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ
ΕΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 1967
Ά ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
Παρά την έντονη
αντίδραση της Ελληνικής Κυβέρνησης συμμαχικά
στρατεύματα (Άγγλων, Γάλλων και Ιταλών)
εγκαταστάθηκαν στην Κέρκυρα (1915) και κατέλυσαν
προσωρινά την Ελληνική Κυριαρχία.
Μετά την ήττα της
Σερβίας στα τέλη του Δεκεμβρίου του 1916
μεταφέρθηκε στην Κέρκυρα ο Σερβικός στρατός και
η Σερβική Βουλή.
Η Κυβέρνηση με
πρωθυπουργό τον Πάσιτς εγκαταστάθηκε στο
Ξενοδοχείο Ωραία Βενετία και για τις
συνεδριάσεις της παραχωρήθηκε το Δημοτικό
Θέατρο.
Τους παραχωρήθηκε,
ακόμη, η εκκλησία του Αγ. Νικολάου των Γερόντων.
Τέλος, οι Σέρβοι
εξέδωσαν στην Κέρκυρα δική τους εφημερίδα στη
Σερβική γλώσσα.
ΚΑΤΑΧΗ ΤΟΥ 1923
Η Ιταλική Κυβέρνηση
διαμαρτυρόμενη για το φόνο Ιταλικής
αντιπροσωπείας βομβαρδίζει το νησί και το
καταλαμβάνει για ένα περίπου μήνα. Μετά την
ικανοποίηση των αιτημάτων της αποχωρεί και το
νησί επανέρχεται στη Ελληνική κυριαρχία.
΄Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
Κατά τη διάρκεια του Β
Παγκοσμίου Πολέμου η Ιταλία καταλαμβάνει το νησί
στις 28 Απριλίου του 1941 και καταλύει την Ελληνική
κυριαρχία, ενώ κάνει σημαντικές προσπάθειες να
επανασυσταθεί το Ιόνιο Κράτος με πρωτεύουσα τη
Κέρκυρα και αποτελούμενο από τα Επτάνησα και τα
παράλια από τα Ελληνο-Αλβανικά σύνορα μέχρι τον
Αμβρακικό.
Μετά την συνθηκολόγηση
της Ιταλίας με τους Συμμάχους, οι Γερμανοί
κατέλαβαν το νησί, στις 24 Σεπτεμβρίου 1943 ύστερα
από πολυήμερες καταστρεπτικές μάχες που είχαν
σαν αποτέλεσμα τον εμπρησμό του.
Hosted on Corfunet.comHire Car Corfu